Şahsi emeğe dayalı hizmet
Yazılım, tasarım, danışmanlık gibi hizmeti kendi emeğinizle veriyorsanız serbest meslek kazancı söz konusudur. Serbest meslek kazanç defteri tutulur, serbest meslek makbuzu düzenlenir.
Yurt dışı gelir
Yurt dışından gelir elde eden yazılımcı ve serbest çalışanlar
Yurt dışındaki müşteriye yazılım, tasarım veya danışmanlık hizmeti veriyorsanız Türkiye'de vergi ödemeniz gerekir; ancak mevzuat bu kazancı ciddi biçimde indiren düzenlemeler içeriyor. Doğru kurgulanmadığında bu avantajların hiçbiri kullanılamaz.
Temel
Önce şu ayrımı yapın
Mükellefiyet türünüz, hangi indirimden yararlanabileceğinizi belirler.Organizasyona dayalı faaliyet
Ekip, sermaye ve organizasyon ağır basıyorsa faaliyet ticari kazanç sayılır. İşletme defteri veya bilanço esası uygulanır, fatura düzenlenir.
Limited veya anonim
Faaliyet şirket üzerinden yürütülüyorsa kurumlar vergisi mükellefiyeti doğar. İndirim ve istisnalar kurum kazancı üzerinden uygulanır.
Asıl avantaj
Yurt dışına verilen hizmetlerde kazanç indirimi
Yurt dışındaki müşteriye Türkiye'den verilen ve yurt dışında yararlanılan hizmetlerde, kazancın önemli bir kısmı vergi matrahından indirilebilir.Kazanç indirimi oranı%80 → %100
Mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, veri saklama ve işleme, eğitim ve sağlık gibi hizmetlerde uygulanan %80 oranındaki indirim, elde edilen gelirin tamamının Türkiye'ye getirilmesi şartıyla %100'e çıkarıldı.
- Hizmet Türkiye'den verilmeli ve yurt dışında yararlanılmalıdır.
- Müşteri Türkiye'de yerleşik olmamalı, hizmetten Türkiye'de faydalanılmamalıdır.
- İndirim, faaliyetten elde edilen kazanç üzerinden uygulanır; hasılat üzerinden değil.
- %100 oranı için kazancın tamamının, beyanname verme süresi içinde Türkiye'ye getirilmesi aranır.
- Kayıtların bu faaliyet için ayrı izlenmesi gerekir; karışık kayıt indirimi riske atar.
Katma değer vergisi
Hizmet ihracında KDV
Yurt dışındaki müşteriye verilen ve yurt dışında yararlanılan hizmet, katma değer vergisinden istisnadır. Fatura KDV'siz düzenlenir. Bu işlemler nedeniyle yüklenilen KDV, iade konusu yapılabilir; iade süreci ayrı bir belge düzeni gerektirir.
| Konu | Uygulama |
|---|---|
| Fatura | KDV hesaplanmaz, istisna kaydı düşülür |
| Beyan | İşlem, KDV beyannamesinde istisna satırında gösterilir |
| Yüklenilen KDV | İade veya indirim yoluyla giderilir |
| Belge | Sözleşme, fatura ve bedelin yurt dışından geldiğini gösteren banka kaydı |
Yeni başlayanlar
Genç girişimci istisnası
İlk defa mükellefiyet tesis ettiren ve yaş şartını taşıyan kişiler, üç vergilendirme dönemi boyunca kazançlarının belirli bir tutarı için gelir vergisinden istisna tutulur. İstisna tutarı her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Şartlar arasında işin başında bizzat bulunmak ve mükellefiyetin ilk kez tesis edilmiş olması yer alır.
Uygulama
Pratikte dikkat edilecekler
- 01
Tahsilatı tek kanaldan yürütün
Ödeme aracıları üzerinden gelen tutarların hangi faturaya ait olduğu izlenebilir olmalıdır. Karışık tahsilat, hem indirimi hem KDV istisnasını riske atar.
- 02
Kur farkını doğru kaydedin
Fatura tarihi ile tahsilat tarihi arasındaki kur farkı gelir ya da gider olarak kayda alınır. Tahsilat tarihindeki Merkez Bankası kuru esastır.
- 03
Sözleşmeyi yazılı yapın
Hizmetin niteliği, nerede yararlanıldığı ve bedeli sözleşmede açık yazmalıdır. İnceleme sırasında ilk istenen belge budur.
- 04
Aracı platform kesintilerini ayırın
Platformun kestiği komisyon gider, brüt tutar hasılattır. Net gelen tutarı hasılat yazmak yaygın ve maliyetli bir hatadır.
Sık sorulanlar
Yurt dışından gelen ödeme için fatura kesmem gerekir mi?
Evet. Mükellefiyetiniz varsa hizmet bedeli için serbest meslek makbuzu veya fatura düzenlemeniz gerekir. Belgenin yurt dışındaki müşteri adına ve döviz cinsinden düzenlenmesi mümkündür; kayıt, tahsilat tarihindeki kur üzerinden yapılır.
Kazanç indirimi ile KDV istisnası aynı şey mi?
Hayır. KDV istisnası, hizmet üzerinden katma değer vergisi hesaplanmamasıdır. Kazanç indirimi ise gelir veya kurumlar vergisi matrahından yapılan indirimdir. İkisinin şartları ve belgeleri ayrıdır; biri varken diğeri olmayabilir.
Şirket mi kursam, şahıs olarak mı devam etsem?
Kazanç düzeyi, gider yapısı, ortak olup olmaması ve kâr dağıtım planına göre değişir. Düşük ve tek kişilik başlangıçta şahıs mükellefiyeti genellikle daha hafiftir; kazanç büyüdükçe ve ortak girdikçe şirket öne çıkar. Rakamla karşılaştırma yapmadan karar vermeyin.
Parayı Türkiye'ye getirmezsem ne olur?
İndirim oranının en yüksek seviyeye çıkması, kazancın tamamının Türkiye'ye getirilmesi şartına bağlıdır. Getirilmemesi hâlinde indirimden daha düşük oranla yararlanma durumu doğar. Ayrıca yurt dışı hesap ve varlıkların beyanına ilişkin yükümlülükler ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayım tarihindeki mevzuata dayanır. Tutarlar her yıl değişir. Kendi durumunuza uygulanması için görüşelim.
Diğer rehberler
Gayrimenkul
Kira Geliri
Mesken istisnası, götürü ve gerçek gider yöntemi, işyeri kirasında stopaj ve beyan sınırları.
Doktor, avukat, mimarSerbest Meslek
Serbest meslek kazanç defteri, makbuz düzeni, stopaj, KDV ve tahsil esası. Hekim, avukat, mimar ve danışmanlar için.
TaşımacılıkNakliye ve Lojistik
Ticari araçta gider kısıtının neden uygulanmadığı, uluslararası taşımacılıkta KDV istisnası ve irsaliye düzeni.
Yapım işleriİnşaat ve Taşeronluk
Kazancın hangi yıl beyan edileceği, hakedişten kesilen %5 stopajın mahsubu ve ortak giderlerin dağıtımı.
Yiyecek-içecekRestoran ve Kafe
Aynı adisyonda iki KDV oranı, ödeme kaydedici cihaz, fire ve maliyet takibi, personel devri.
Kendi durumunuz için konuşalım
Rehberler genel çerçeveyi verir. Sizin somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağını birlikte netleştirelim.