Doktor, avukat, mimar

Serbest meslek erbabının vergi düzeni

Serbest meslek kazancı, ticari kazançtan iki temel noktada ayrılır: kazanç tahsil esasına göre tespit edilir ve ödeme yapan taraf çoğu zaman stopaj yapar. Bu iki fark, hem defter düzenini hem nakit planlamasını değiştirir.

Temel

Tahsil esası ne demek

Serbest meslek kazancında gelir, tahsil edildiğinde doğar; gider ise ödendiğinde dikkate alınır. Ticari kazançtaki tahakkuk esasından farkı budur. Düzenlediğiniz makbuzun bedeli tahsil edilmediyse o dönemin kazancına girmez.

Defter

Serbest meslek kazanç defteri

Defter-Beyan Sistemi veya elektronik ortamda tutulur. Tahsilat ve ödemeler tarih sırasıyla kaydedilir.

Belge

Serbest meslek makbuzu

Tahsilat sırasında düzenlenir. e-Serbest Meslek Makbuzu uygulaması kapsamındaysanız elektronik olarak düzenlenmesi zorunludur.

Stopaj

Ödeme yapanın kesintisi

Ödemeyi yapan taraf tevkifat yükümlüsü ise brüt tutar üzerinden gelir vergisi keser ve muhtasar beyanname ile bildirir.

Hesap

Kesilen stopaj kaybolmaz

Adım	İşlem
Makbuz	Brüt bedel üzerinden düzenlenir, KDV eklenir
Kesinti	Ödemeyi yapan brüt üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapar
Tahsilat	Elinize geçen tutar, kesinti düşülmüş nettir
Yıllık beyan	Kazanç beyan edilir, yıl içinde kesilen stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir
Fazla kesinti	Mahsuptan artan tutar iade veya mahsup yoluyla geri alınır

Gider

Neyi gider yazabilirsiniz

Mesleki faaliyetin yürütülmesi için ödenen genel giderler: kira, aidat, elektrik, iletişim, internet.
Mesleki yayın, kurs, seminer ve meslek odası aidatları.
Mesleki sorumluluk sigortası primleri.
İşte kullanılan demirbaşların amortismanı.
İşyeri ile ikametgâhın aynı olduğu hâllerde giderlerin yarısı gibi özel kurallar uygulanır.
Binek otomobil giderlerinde kanuni gider kısıtı ayrıca dikkate alınır.

Katma değer vergisi

KDV ve tevkifat

Serbest meslek faaliyeti genel olarak KDV'ye tabidir ve makbuzda ayrıca gösterilir. Belirli hizmet türlerinde alıcının KDV tevkifatı yapması gerekebilir; tevkifat oranı ve kapsamı hizmet türüne göre değişir ve Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde belirlenir. Kendi hizmet türünüz için güncel oranı teyit ederek çalışın.

Sık sorulanlar

Makbuzu tahsilat yapmadan düzenleyebilir miyim?

Serbest meslek makbuzu tahsilat sırasında düzenlenir. Tahsil edilmemiş bedel için makbuz düzenlenmesi, kazancın erken doğmasına ve gereksiz vergi yüküne yol açar.

Evimi ofis olarak kullanıyorum, giderleri yazabilir miyim?

İkametgâhın bir kısmının işyeri olarak kullanıldığı hâllerde giderlerin belirli bir oranı indirilebilir. Kira ödeniyorsa ayrıca stopaj yükümlülüğü doğabilir. Bu düzenin baştan doğru kurulması gerekir.

Bağ-Kur primim gider mi, indirim mi?

Ödenen sosyal güvenlik primleri, ödendiği yılda beyan edilen kazançtan indirilir. Ödenmemiş prim indirilemez; bu nedenle yıl sonundan önce ödeme planlaması önemlidir.

Şirket kurmam avantajlı olur mu?

Kazanç düzeyi arttıkça artan oranlı gelir vergisi tarifesi ile sabit oranlı kurumlar vergisi arasındaki fark belirginleşir. Ancak kâr dağıtımında ek vergi doğar. Karar, kazanç düzeyi ve parayı işletmede bırakıp bırakmayacağınıza göre verilmelidir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayım tarihindeki mevzuata dayanır. Tutarlar her yıl değişir. Kendi durumunuza uygulanması için görüşelim.

Diğer rehberler

Yurt dışı gelir

Kendi durumunuz için konuşalım

Rehberler genel çerçeveyi verir. Sizin somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağını birlikte netleştirelim.

Görüşme talep edin