Kazanç işin bitiminde beyan edilir
Her yıl ayrı kâr-zarar hesaplanmaz. Maliyet ve hakedişler iş bazında biriktirilir; kâr veya zarar, işin geçici kabulünün yapıldığı yıl beyan edilir.
Yapım işleri
İnşaat işlerinde vergiyi zorlaştıran şey oran değil, zamanlamadır. İş birden fazla takvim yılına yayılıyorsa kazanç her yıl değil, işin bittiği yıl beyan edilir. Bu kural bilinmediğinde yıllarca yanlış beyan verilir.
Temel kural
Her yıl ayrı kâr-zarar hesaplanmaz. Maliyet ve hakedişler iş bazında biriktirilir; kâr veya zarar, işin geçici kabulünün yapıldığı yıl beyan edilir.
Aynı yıl içinde başlayıp biten işlerde kazanç, o yılın kazancıdır ve genel hükümlere göre beyan edilir.
Her iş ayrı izlenir. Ortak giderlerin işler arasında dağıtımı kanunda belirlenmiş esaslara göre yapılır.
Hakediş
Hakediş ödemeleri üzerinden yapılan tevkifat oranı, 4/2/2021 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile %3'ten %5'e çıkarılmış ve 1/3/2021 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.
| Adım | İşlem |
|---|---|
| Hakediş düzenlenir | İşveren, hakediş tutarı üzerinden %5 tevkifat yapar |
| Beyan | Tevkifatı yapan, muhtasar beyanname ile bildirir |
| Yıl içinde | Kesilen tutar biriktirilir; kazanç henüz beyan edilmez |
| İş bittiğinde | Kazanç beyan edilir; yıllar boyunca kesilen stopajın tamamı hesaplanan vergiden mahsup edilir |
| Fazlası | Mahsuptan artan tutar iade alınabilir veya diğer borçlara mahsup edilir |
Maliyet
Birden fazla iş yürüten müteahhit, doğrudan bir işe ait olmayan giderleri kanunda belirlenen esaslara göre işler arasında dağıtır. Genel yönetim gideri, şantiye dışı personel ve ortak makine giderleri bu kapsamdadır. Dağıtım anahtarının baştan belirlenip tutarlı uygulanması, inceleme sırasında en çok sorgulanan noktadır.
Taşeron
Yapım işlerinde, belirlenmiş alıcılara karşı ifa edilen hizmetlerde katma değer vergisi tevkifatı gündeme gelir. Tevkifatın kapsamı ve oranı, işin türüne ve alıcının niteliğine göre Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde belirlenir ve zaman içinde değişir. Sözleşme imzalanmadan önce kendi işiniz için yürürlükteki oranın teyit edilmesi gerekir.
Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde kazanç, işin bittiği yıl beyan edilir. Ara yıllarda bu işten kazanç beyan edilmez; ancak diğer faaliyetleriniz için beyan yükümlülüğünüz devam eder ve geçici vergi bakımından bu işin kazancı dikkate alınmaz.
Evet. Kesilen %5 tevkifat, işin bittiği yıl verilen beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Mahsuptan artan kısım iade alınabilir. Bunun için hakediş ve muhtasar belgelerinin iş bazında saklanması gerekir.
Geçici ve kesin kabul usulüne tabi işlerde geçici kabulün yapıldığı tarih, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığı veya bırakıldığı tarih esas alınır. Bu tarih kazancın hangi yıl beyan edileceğini belirlediği için dosyada belgelenmelidir.
Yürüttüğünüz iş yıllara sari inşaat ve onarım işi niteliğindeyse, size yapılan hakediş ödemelerinden de tevkifat yapılır. İşin niteliği sözleşmeye ve süreye göre belirlenir; her sözleşme ayrı değerlendirilmelidir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayım tarihindeki mevzuata dayanır. Oranlar ve tutarlar değişebilir. Kendi durumunuza uygulanması için görüşelim.
Hizmet ihracında kazanç indirimi, döviz tahsilatı, KDV istisnası ve genç girişimci istisnasının birlikte kurgulanması.
GayrimenkulMesken istisnası, götürü ve gerçek gider yöntemi, işyeri kirasında stopaj ve beyan sınırları.
Doktor, avukat, mimarSerbest meslek kazanç defteri, makbuz düzeni, stopaj, KDV ve tahsil esası. Hekim, avukat, mimar ve danışmanlar için.
TaşımacılıkTicari araçta gider kısıtının neden uygulanmadığı, uluslararası taşımacılıkta KDV istisnası ve irsaliye düzeni.
Yiyecek-içecekAynı adisyonda iki KDV oranı, ödeme kaydedici cihaz, fire ve maliyet takibi, personel devri.
Rehberler genel çerçeveyi verir. Sizin somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağını birlikte netleştirelim.