Taşımacılık

Nakliyecinin vergi düzeni: araç, yakıt ve irsaliye

Taşımacılıkta vergi yükünü belirleyen üç şey var: aracın cinsi, yakıt giderinin belgelenmesi ve taşımanın yurt içi mi yurt dışı mı olduğu. Üçü de doğru kurulduğunda ödenen vergi ile ödenmesi gereken vergi aynı olur.

İlk ayrım

Aracınız binek mi, ticari mi?

Bu ayrım, giderlerinizin ne kadarını yazabileceğinizi doğrudan belirler.
Ticari araç

Kamyon, çekici, otobüs, kamyonet

Binek otomobil sayılmayan araçlarda kanuni gider kısıtı uygulanmaz. Yakıt, bakım, sigorta ve amortismanın tamamı, belgelendiği ölçüde gider yazılır.

Binek otomobil

Kısıt kapsamındaki araç

Giderlerin %70'i indirilebilir; kiralama ve amortismanda kanuni tavanlar uygulanır. Filoda binek araç varsa ayrı takip gerekir.

Karma kullanım

Hem işte hem şahsi

Şahsi kullanım payının ayrıştırılması gerekir. Takograf, akaryakıt kartı ve sefer kayıtları bu ayrımı belgeler.

Yakıt

Akaryakıt giderini belgeye bağlamak

  • Akaryakıt alımları taşıt tanıma sistemi veya akaryakıt kartı üzerinden yapıldığında plaka bazında rapor alınabilir; bu rapor incelemede en güçlü belgedir.
  • Fiş yerine fatura alınması, hem KDV indirimi hem gider kaydı bakımından güvenlidir.
  • Sefer başına tüketim takibi, hem maliyet hesabını hem de kayıt dışı yakıt iddialarına karşı savunmayı sağlar.
  • Yurt dışı seferlerde alınan yakıtın belgelendirilmesi ayrı bir düzen gerektirir.

Katma değer vergisi

Yurt içi ve uluslararası taşımacılık

TaşımaKDV
Yurt içi taşımacılıkGenel esaslara göre KDV hesaplanır
Uluslararası taşımacılıkTransit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasındaki taşıma işleri KDV Kanunu m.14 kapsamında istisnadır
İstisnaya bağlı yüklenimlerİstisna kapsamındaki işler nedeniyle yüklenilen KDV, iade konusu yapılabilir
BelgeTaşıma belgesi, gümrük çıkış beyannamesi ve sefer kayıtları

İade süreci ayrı bir belge düzeni ister; seferlerin ve yüklenimlerin baştan ayrı izlenmesi gerekir.

Belge düzeni

İrsaliye ve taşıma belgeleri

  1. 01

    Sevk irsaliyesi

    Malın fiilî sevkinde düzenlenir ve araçta bulunur. Yol denetiminde ilk istenen belgedir.

  2. 02

    Taşıma irsaliyesi

    Ücret karşılığı eşya taşıyanlar tarafından düzenlenir; taşınan eşyanın kime ait olduğunu ve nereye gittiğini gösterir.

  3. 03

    e-İrsaliye

    Kapsamdaki mükelleflerde irsaliye elektronik ortamda düzenlenir. Kapsam her yıl genişlediği için durumunuzu yıl başında teyit edin.

  4. 04

    Fatura

    Taşıma bedeli için fatura düzenlenir. Navlun, bekleme ve ardiye kalemlerinin ayrı gösterilmesi maliyet analizini kolaylaştırır.

Sık sorulanlar

Kamyonumun giderlerinin tamamını yazabilir miyim?

Binek otomobil sayılmayan araçlarda kanuni gider kısıtı uygulanmaz; yakıt, bakım, sigorta ve amortisman belgelendiği ölçüde tam olarak indirilir. Şahsi kullanım varsa o kısım ayrıştırılır.

Yurt dışına yaptığım taşımada KDV hesaplayacak mıyım?

Transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasındaki taşıma işleri Katma Değer Vergisi Kanununun 14 üncü maddesi kapsamında istisnadır. Bu işler nedeniyle yüklendiğiniz KDV iade konusu yapılabilir; belge düzeninin baştan kurulması gerekir.

Fiş ile aldığım akaryakıtı gider yazabilir miyim?

Gider kaydı için belge şarttır; ancak KDV indirimi ve inceleme güvenliği bakımından fatura almak çok daha sağlamdır. Taşıt tanıma sistemi kullanıldığında plaka bazlı rapor elde edilir ve bu rapor en güçlü dayanaktır.

Tek araçla başlıyorum, şirket mi kurmalıyım?

Tek araçlı başlangıçta şahıs mükellefiyeti genellikle daha hafiftir. Araç sayısı ve ciro büyüdükçe, sorumluluğun sınırlanması ve ortak alınabilmesi bakımından şirket öne çıkar. Rakamla karşılaştırmadan karar vermeyin.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayım tarihindeki mevzuata dayanır. Oranlar ve tutarlar değişebilir. Kendi durumunuza uygulanması için görüşelim.

Kendi durumunuz için konuşalım

Rehberler genel çerçeveyi verir. Sizin somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağını birlikte netleştirelim.

Görüşme talep edin