Transfer fiyatlandırması dokümantasyonu
İlişkili kişilerle yapılan işlemlerde fiyatın emsallere uygun olduğunu ispat yükü mükellefe aittir. Belgelendirme eksikliği, tarhiyattan önce ispat gücünü kaybettirir.
Kurumlar Vergisi Kanunu, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı fiyat veya bedel üzerinden yapılan mal ve hizmet alım satımında kazancın örtülü olarak dağıtılmış sayılacağını düzenler. Bu durumda dağıtılan kazanç, kâr payı olarak yeniden nitelendirilir ve vergilendirilir.
İlişkili kişi kimdir?
- Kurumun kendi ortakları ile ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi ve kurumlar
- Kurumun idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan ya da dolaylı olarak bağlı bulunduğu veya nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi ve kurumlar
- Ortakların eşleri ile üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dâhil yansoy hısımları ve kayın hısımları
Belgelendirme seti
| Belge | Ne içerir | Ne zaman |
|---|---|---|
| Yıllık transfer fiyatlandırması raporu | Türkiye'deki işlemler, yöntem seçimi ve emsal analizi | Kurumlar vergisi beyanname süresine kadar hazırlanır |
| Genel rapor (ana dosya) | Çok uluslu grubun küresel yapısı, değer zinciri, gayrimaddi haklar | İzleyen hesap dönemi sonuna kadar |
| Ülke bazlı rapor | Grubun ülke ülke gelir, vergi ve faaliyet bilgileri | İzleyen hesap dönemi sonuna kadar |
| Ülke bazlı raporlamaya ilişkin bildirim formu | Grup ve raporlayan işletme bilgisi | İdarece belirlenen süre içinde |
| Beyanname eki form | İlişkili kişi işlemlerinin özeti | Kurumlar vergisi beyannamesi ekinde |
Yöntem seçimi
Emsallere uygun bedel, kanunda sayılan yöntemlerden işlemin niteliğine en uygun olanıyla tespit edilir: karşılaştırılabilir fiyat, maliyet artı, yeniden satış fiyatı ve işleme dayalı yöntemler. Yöntem seçiminin gerekçesi raporda açıkça yazılmalıdır; seçim keyfî değil, karşılaştırılabilirlik analizinin sonucudur.
Belgelendirme neden önemli
- Belgelendirme yükümlülüğünü tam ve zamanında yerine getiren mükellefler için ceza indirimi uygulanabilir.
- Rapor, incelemede ilk sorulan belgedir. Yokluğunda tartışma fiyatın doğruluğundan çıkıp mükellefin ispat gücüne kayar.
- Grup içi hizmet bedellerinde fayda testi yapılmamışsa, gider kabul edilmeme riski doğar.
- Peşin fiyatlandırma anlaşması, belirli işlemler için idare ile önceden yöntem üzerinde uzlaşma imkânı verir.
Dayanak
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 13. madde
- Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğler
- Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlenen belgelendirme hadleri
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin mesleki değerlendirme yerine geçmez. Tutar ve oranlar belirtilen yürürlük yılına aittir; işlem yapmadan önce güncel düzenlemeyi teyit ediniz.



