Kıdem ve ihbar tazminatı hesabı
İki tazminat da iş sözleşmesinin sona ermesine bağlıdır, ancak şartları, tavanı ve vergilendirmesi birbirinden farklıdır. Karıştırıldığında hem eksik ödeme hem de ceza riski doğar.
Kıdem tazminatı
Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesinin kanunda sayılan hâllerde sona ermesi durumunda ödenir. Hesap, her tam çalışma yılı için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır; bir yıldan artan süreler için oranlama uygulanır.
Giydirilmiş ücret, çıplak brüt ücrete ek olarak süreklilik arz eden yan menfaatleri içerir: yol ve yemek yardımı, düzenli ödenen ikramiye, yakacak ve giyim yardımı gibi. Arızi nitelikteki ödemeler ve fazla mesai ücreti hesaba dâhil edilmez.
| Dönem | Tavan (₺) |
|---|---|
| 01.01.2026 – 30.06.2026 | 64.948,00 |
| 01.07.2026 – 31.12.2026 | 73.729,87 |
Tavan, bir yıllık kıdem için ödenecek azami tutardır. Giydirilmiş brüt ücret tavanın üzerindeyse hesap tavan üzerinden yapılır. Tavan yılda iki kez, memur maaş katsayılarına bağlı olarak güncellenir; hangi dönemin tavanının uygulanacağını iş sözleşmesinin sona erdiği tarih belirler.
İhbar tazminatı
İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın bildirim süresine uymaması hâlinde karşı tarafa ödediği tutardır. Bir yıl çalışma şartı aranmaz; işçi de işveren de ödemekle yükümlü olabilir. Süreler kıdeme göre değişir.
| Kıdem | Bildirim süresi | Tazminat karşılığı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 2 haftalık giydirilmiş brüt ücret |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 4 haftalık giydirilmiş brüt ücret |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | 6 haftalık giydirilmiş brüt ücret |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 8 haftalık giydirilmiş brüt ücret |
Vergilendirme farkı
| Kalem | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı |
|---|---|---|
| Gelir vergisi | Yok (tavana kadar istisna) | Var — kümülatif matraha eklenir |
| Damga vergisi | Var — binde 7,59 | Var — binde 7,59 |
| SGK primi | Yok | Yok |
| Tavan sınırı | Var | Yok |
Bu fark, uygulamada en sık hata yapılan noktadır. İhbar tazminatı çalışanın o yıla ait kümülatif gelir vergisi matrahına eklenir; tutar büyükse üst dilime geçilmesine ve beklenenden düşük bir net ödemeye yol açar. Fesih zamanlaması bu nedenle yalnızca hukuki değil, mali bir karardır.
Hesaplamada gözden kaçan kalemler
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti tazminat değildir; ücret niteliğindedir ve gelir vergisine tabidir.
- Kıdem süresi, aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreleri de kapsar.
- İşyeri devrinde kıdem, devralan işveren nezdinde kesintisiz devam eder.
- Kısmi süreli çalışmada kıdem tam yıl üzerinden hesaplanır, ücret ise fiilî çalışmaya göre belirlenir.
- Ölüm hâlinde kıdem tazminatı kanuni mirasçılara ödenir.
Dayanak
- 1475 sayılı İş Kanunu, 14. madde (kıdem tazminatı)
- 4857 sayılı İş Kanunu, 17. madde (bildirim süreleri)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 25. madde (tazminatlarda istisna)
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin mesleki değerlendirme yerine geçmez. Tutar ve oranlar belirtilen yürürlük yılına aittir; işlem yapmadan önce güncel düzenlemeyi teyit ediniz.
