Enflasyon düzeltmesi 2027'ye kadar yapılmayacak
7571 sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu'na eklenen geçici 37. madde, 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde şartların gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapılmayacağını hükme bağladı.
Enflasyon düzeltmesi, mali tablolardaki parasal olmayan kalemlerin satın alma gücündeki değişime göre yeniden ifade edilmesidir. Amacı, yüksek enflasyon dönemlerinde bilançonun gerçek durumu göstermesini sağlamaktır. Uygulama, Vergi Usul Kanunu'nda tanımlanan iki şartın birlikte gerçekleşmesine bağlıydı.
Yeni durum
Geçici 37. madde ile bu şart aranmaz hâle geldi: belirtilen üç hesap döneminde mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacak. Bu, koşulların oluşup oluşmadığından bağımsız bir düzenlemedir. Uygulamada bunun anlamı, işletmelerin bu dönemlerde düzeltme kaydı yapmaması ve düzeltilmemiş tutarlar üzerinden vergi matrahına ulaşmasıdır.
| Hesap dönemi | Enflasyon düzeltmesi | Dayanak |
|---|---|---|
| 2023 | Yapıldı (bilanço düzeltmesi) | VUK geçici 33 |
| 2024 | Yapıldı | VUK mükerrer 298/A |
| 2025 | Yapılmaz | VUK geçici 37 |
| 2026 | Yapılmaz | VUK geçici 37 |
| 2027 | Yapılmaz | VUK geçici 37 |
Yerine ne geçti: yeniden değerleme
Enflasyon düzeltmesi yapılmayan dönem sonları itibarıyla aktife kayıtlı amortismana tabi iktisadi kıymetler ile bunlara ait amortismanlar yeniden değerlemeye tabi tutulabilir. Bu, düzeltmenin yerini tam olarak almaz; ancak sabit kıymetlerin defter değerinin aşınmasını kısmen telafi eder ve amortisman gideri üzerinden vergi matrahını etkiler.
- Yeniden değerleme bir zorunluluk değil, tercihtir. Yararlanılacaksa dönem sonunda karar verilmelidir.
- Değerleme sonucu oluşan değer artışı özel bir fon hesabında izlenir; sermayeye eklenmesi dışında kullanımı vergiyi doğurur.
- Amortisman, değerleme sonrası yeni değer üzerinden ayrılır.
- Kıymetin satışında, fon hesabındaki tutarın akıbeti ayrıca değerlendirilir.
İşletmeler için pratik sonuçlar
- 2024 düzeltmesinden gelen açılış bakiyeleri kayıtlarda durmaya devam eder; düzeltmenin durması geçmişin geri alınması anlamına gelmez.
- Stok ve sabit kıymet ağırlıklı işletmelerde defter değeri ile ekonomik değer arasındaki fark yeniden açılmaya başlar. Yönetim raporlaması bu farkı ayrıca izlemelidir.
- Kredi başvurularında ve ortaklık görüşmelerinde sunulan bilanço, düzeltilmemiş tutarları gösterir; karşı tarafa bu durumun açıklanması yerinde olur.
- Yeniden değerleme tercihi, amortisman gideri üzerinden vergi yükünü etkilediği için yalnızca muhasebe değil, planlama kararıdır.
Dayanak
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, geçici 37. madde (7571 sayılı Kanun ile eklenen)
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, mükerrer 298. madde
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, mükerrer 298/Ç maddesi (yeniden değerleme)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin mesleki değerlendirme yerine geçmez. Tutar ve oranlar belirtilen yürürlük yılına aittir; işlem yapmadan önce güncel düzenlemeyi teyit ediniz.
